Kwestia estetyki? Może i tak, ale z pewnością – nie w pierwszej kolejności. Dużo ważniejsza (jakby to miało nie zabrzmieć) jest kwestia przetrwania drewna. Bowiem surowa paleta pozostawiona na zewnątrz przetrwa jeden sezon, a dobrze zabezpieczona – spokojnie posłuży nawet kilka lat.
Jak i w jakim celu maluje się palety? Oto poradnik, dzięki któremu wyjdziesz bogatszy o wiedzę, którą z powodzeniem wykorzystasz w praktyce.
Po co maluje się palety? Cele i zalety.
Zasadniczo robi się to z dwóch powodów. Otóż, żeby ochronić drewno i przy okazji, aby po prostu ładnie wyglądało. Naturalnie, kwestia ochrony jest tu ważniejsza i wyraźnie wysuwa się na pierwszy plan. Bowiem drewno konstrukcyjne palet jest miękkie i chłonne, co sprawia, że bez odpowiedniej powłoki nasiąka wodą, a dalej pęka, sinieje, obrasta grzybem i szarzeje od słońca.
Warstwa odpowiedniej farby bądź impregnatu odcina drewno od wilgoci, promieni UV i owadów, co sprawia, że paleta po prostu znacznie dłużej pozostaje funkcjonalna. Żeby było jasne – taki zabieg wymaga zaangażowania czasu, energii i pieniędzy. Dlatego paleta czysto “techniczna”, czyli taka stojąca pod zadaszeniem i nienarażona na kontakt z wodą – raczej poradzi sobie bez farby.
Jakiego rodzaju palety w ogóle nadają się do pomalowania?
Odpowiedź brzmi: nie, wcale nie każda paleta nadaje się do domu i do mebli. Dlatego, zanim cokolwiek pomalujesz, najpierw sprawdź, jakie oznaczenie ma dany produkt (stempel na klocku).
Bezpieczna jest paleta z oznaczeniem HT (heat treated, czyli obróbka termiczna), które informuje, że drewno zostało wygrzane, bez żadnej chemii. Uważaj natomiast na palety traktowane chemicznie – oznaczone MB (bromek metylu). Jeśli nie wiesz, jak rozszyfrować stempel, zerknij do naszego wpisu o tym, jak czytać oznaczenia na paletach.
Oczywiście, bardzo ważną rolę odgrywa także stan samego surowca. Otóż, do pomalowania nadaje się tylko i wyłącznie zdrowa paleta, która jest pozbawiona głębokich pęknięć, pleśni i nie jest zawilgocona.
Czym najlepiej pomalować paletę? Przegląd farb, bejc, lakierów i impregnatów.
Wybór konkretnego rozwiązania sprowadza się w praktyce do udzielenia odpowiedzi na 3 zasadnicze pytania. Po pierwsze – dotyczące tego, gdzie paleta trafi (np. wnętrze czy dwór). Po drugie – jakiego efektu od niej oczekujesz. Po trzecie – ile możesz wydać pieniędzy. I tak tym sposobem:
- Farby akrylowe i emalie – stanowią tzw. uniwersalny start. Farba akrylowa szybko schnie i daje mocne krycie w praktycznie dowolnym kolorze.
- Bejca i lakierobejca – idealne, gdy chcesz, żeby paleta została zabezpieczona, ale jednocześnie, aby nadal było widać, że to drewno. Bejca daje efekt transparentny albo półtransparentny, co także podkreśla naturalne usłojenie. Natomiast lakierobejca łączy w sobie dekorację z ochroną i filtrem UV.
- Impregnat i lakier bezbarwny – duet czysto ochronny, w ramach którego impregnat wnika w głąb drewna i zabezpiecza je od środka (np. przed wilgocią, grzybami i owadami). Zaś bezbarwny lakier tworzy zabezpieczającą powłokę – na wierzchu.
- Farba kredowa – dobra, ale do wnętrz. Daje matowy, dekoracyjny efekt, który świetnie sprawdza się przy produkcji mebli z palet.
Ile farby potrzeba na pomalowanie palety? Jak długo trzeba czekać, aż wyschnie?
Oczywiście, wiele zależy od techniki oraz Twojej “wprawy”. Jednak orientacyjnie możemy wskazać, że na jedną europaletę nie powinno Ci zejść więcej niż około 0,3 do 0,5 litra farby (na pojedynczą warstwę). Biorąc pod uwagę, że pierwsza warstwa “wypija” najwięcej – kolejne wyjdą Cię już oszczędniej.
Rozsądnym standardem jest nakładanie od 2 do 3 cienkich warstw (każda w przerwach od kilku do kilkunastu godzin – tak, aby w pełni zdążyła wyschnąć). Zaś po wszystkim pełnej trwałości powłoka nabiera zazwyczaj po upływie kilku dni.
Pamiętaj, że podane powyżej wskazówki są tylko orientacyjne. W praktyce bowiem wiele zależy od rodzaju farby, techniki jej nakładania, a także warunków (szczególnie temperatury i wilgotności powietrza).
Jak to robić? Przygotowanie i malowanie palet – krok po kroku.
Jak pewnie się domyślasz – wszystko trzeba zacząć od solidnego przygotowania. Czyli paletę najpierw należy oczyścić oraz oszlifować. Umyj ją z brudu, błota i tłustych plam, a potem dokładnie wysusz. Suchą i czystą paletę weź “pod szlifierkę”, dzięki której usuniesz ewentualne drzazgi i inne wystające fragmenty. Zazwyczaj wystarczy Ci szlifierka oscylacyjna i papier ścierny o gradacji około 100, a po wszystkim – porządne odpylenie powierzchni.
Dalej sekwencja malowania na już przygotowanej palecie wygląda tak:
- zagruntuj albo zaimpregnuj drewno (jeśli tego wymaga) i odczekaj do wyschnięcia,
- nałóż pierwszą*, cienką warstwę dobrze wymieszanej farby – ma tylko pokryć drewno, bez zacieków,
- po wyschnięciu przetrzyj powierzchnię drobnym papierem ściernym i odpyl,
- nałóż drugą, a w razie potrzeby – także trzecią cienką warstwę,
- na koniec połóż warstwę lakieru wykończeniowego (jeśli zależy Ci na dodatkowej ochronie),
- odczekaj kilka dni, aż powłoka nabierze pełnej trwałości.
* Narzędzie dobierasz do tego, co malujesz – i tak:
- Pędzel wchodzi w szczeliny między deskami i na czoła desek, daje pełną kontrolę, ale samo malowanie “idzie” wolniej.
- Wałek gąbkowy świetnie rozprowadza farbę na równych płaszczyznach, a ponadto – zapewnia wyjątkowo estetyczne krycie.
- Natrysk kładzie warstwę najrówniej i najcieniej, tyle że wymaga sprzętu, wprawy i osłonięcia otoczenia.
Na koniec pamiętaj, że na zewnątrz sama farba może okazać się niewystarczająca i lepiej postawić na zestaw pod tytułem impregnat lub grunt jako pierwsza linia obrony, na to warstwa kryjąca albo dekoracyjna, a na wierzch lakier lub lakierobejca odporna na UV i deszcz.
Taka kompozycja idealnie chroni przed gniciem, pleśnią i grzybami oraz wyszarzaniem od słońca. Powłoka nie jest jednak wieczna i co jakiś czas trzeba ją odświeżyć (orientacyjnie co 2 – 3 lata). Więcej o samym dbaniu o drewno piszemy przy okazji konserwacji palet.
Potrzebujesz zdrowych palet pod malowanie, meble albo do ogrodu?
Malowanie palet to nie nasza bajka, ale… robimy to, od czego wszystko się zaczyna, czyli produkujemy zdrowe, dobrze wysuszone palety, które utrzymają farbę i nie popękają po pierwszym sezonie.
Jeśli szukasz solidnej bazy pod meble czy projekt do ogrodu, sprawdź nasze nowe palety albo po prostu napisz, czego potrzebujesz – dobierzemy typ, wymiar i drewno pod Twój pomysł.